Blog

HOME - BLOG - Co powinna zawierać umowa spółki?

Co powinna zawierać umowa spółki?



Umowa spółki to zdecydowanie najważniejszy dokument w spółce inicjujący jej istnienie. Dla przypomnienia, Kodeks spółek handlowych wyróżnia cztery rodzaje spółek osobowych, tj. spółkę jawną, spółkę partnerską, spółkę komandytową oraz spółkę komandytowo-akcyjną oraz trzy rodzaje spółek kapitałowych, tj. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, spółkę akcyjną oraz prostą spółkę akcyjną. Co istotne umowę spółki podpisujemy w spółce jawnej, spółce partnerskiej, spółce komandytowej i spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Natomiast w spółkach komandytowo-akcyjnej, akcyjnej i prostej spółce akcyjnej podpisywany jest statut. Dziś skupiamy się na kwestiach związany z umową spółki, aczkolwiek analogicznie możemy jest stosować do statutów. 

Kodeks spółek handlowych przewiduje postanowienia, które są wspólne dla wszystkich umów spółek oraz takie, które są dedykowane poszczególnym spółkom. Postanowienia wspólne to: 

  • firma i siedziba spółki, 
  • przedmiot działalności spółki oraz 
  • czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony. 

Dodatkowo umowa spółki jawnej powinna zawierać jeszcze określenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartość.

Umowa spółki partnerskiej powinna ponadto zawierać: 

  • określenie wolnego zawodu wykonywanego przez partnerów w ramach spółki, 
  • nazwiska i imiona partnerów, którzy ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania spółki, w przypadku przewidzianym w art. 95 k.s.h. odpowiedzialność partnerów w spółce §2, 
  • w przypadku, gdy spółkę reprezentują tylko niektórzy partnerzy, nazwiska i imiona tych partnerów, 
  • określenie wkładów wnoszonych przez każdego partnera i ich wartość. 

W przypadku umowy spółki komandytowej powinna ona określać dodatkowo: 

  • oznaczenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartość, 
  • oznaczony kwotowo zakres odpowiedzialności każdego komandytariusza wobec wierzycieli (sumę komandytową). 

Natomiast umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powinna zawierać również: 

  • wysokość kapitału zakładowego, 
  • informację o tym, czy wspólnik może mieć więcej niż jeden udział, 
  • liczbę i wartość nominalną udziałów objętych przez poszczególnych wspólników. 

Ponownie podkreślić należy, że umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powinna zostać zawarta w formie aktu notarialnego

Wymienione elementy to elementy obligatoryjne, czyli takie, które muszą znaleźć się w umowach poszczególnych spółek. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby w umowie znalazły się inne, dodatkowe postanowienia. Co zatem warto uregulować w umowie spółki? 

Jedną z kwestii, którą warto uregulować w umowie spółki są zasady reprezentacji spółki. Kodeks spółek handlowych pozwala na swobodne ukształtowanie tych kwestii. Można np. wyłączyć prawo do reprezentacji spółki wspólnika spółki jawnej czy komplementariusza w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej. 

Innym ważnym aspektem w przypadku spółek osobowych jest prawo do prowadzenia spraw spółki. W przypadku spółki jawnej zasadą jest, że każdy wspólnik może prowadzić sprawy spółki, ale nic nie stoi na przeszkodzie, aby w umowie spółki prawo to powierzyć tylko niektórym spośród wspólników. W przypadku natomiast umowy spółki komandytowej, może ona to prawo powierzyć komandytariuszowi, który co do zasady prawa tego nie ma. 

W umowie spółki warto również zadbać o sposób powoływania zarządu. W spółce z o.o. zarząd powoływany i odwoływany jest przez zgromadzenie wspólników. Jednakże umowa spółki może przewidywać inny sposób powoływania i odwoływania zarządu. Przykładowo można prawo to przyznać konkretnemu wspólnikowi jako jego uprawnienie osobiste. Oprócz kwestii związanych z trybem powoływania członków zarządu, ważne jest również określenie długości ich kadencji, która może być ściśle określona w umowie spółki bądź też zarząd może być powoływany na czas nieoznaczony. 

W umowie spółki warto również przewidzieć postanowienia związane z sukcesją na wypadek śmierci wspólnika. W przypadku wspólników będących osobami fizycznymi można wyłączyć prawo dziedziczenia udziałów i przewidzieć spłatę spadkobierców niewstępujących do spółki. Warto również określić czy udziały stanowią przedmiot wspólności majątkowej oraz rozstrzygnąć, czy spółka mimo braku wstąpienia spadkobierców będzie nadal istniała. 

Moim zdaniem jedną z najważniejszych kwestii, która powinna znaleźć się w umowie spółki są zasady podejmowania decyzji przez wspólników. Oczywiście Kodeka spółek handlowy określa te aspekty w sposób kompleksowy, nie mniej jednak warto zabezpieczyć działanie szczególnie istotne dla spółki np. odpowiednią większością kwalifikowaną głosów, czy nawet uzależnić je od jednomyślności wspólników. 

Kolejną istotną kwestią jest określenie udziału w zysku spółki. Jak powszechnie wiadomo jednym z głównych celów działania spółki jest przynoszenie przez nią zysku. Zatem podział tego zysku powinien być dokładnie przemyślany przez wspólników. W spółkach jawnej czy komandytowej wspólnicy co do zasady uczestniczą w zysku w częściach równych, jednak postanowieniami umowy spółki można uzależnić wysokość udziału w zysku od wartości wniesionego wkładu. Natomiast w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością udział w zysku jest co do zasady proporcjonalny do posiadanych udziałów, ale w umowie spółki można tę zasadę zmienić i uprzywilejować niektórych wspólników względem dywidendy. Można też przyznać wspólnikom prawo do otrzymywania zaliczki na poczet zysku.

Ostatnią z kwestii, którą moim zdaniem warto uregulować w umowie spółki jest określenie roku obrotowego. Co do zasady pokrywa się on z rokiem kalendarzowym. Czasem jednak, ze względu na specyfikę działalności spółki, korzystnym dla niej jest określenie roku obrotowego w sposób odmienny. To właśnie należy uregulować w umowie spółki. Warto pamiętać, że w przypadku spółek rozpoczynających działalność w drugiej połowie roku, pierwszy rok obrotowy może trwać od dnia zarejestrowania spółki do końca następnego roku kalendarzowego, pozwoli to na późniejsze sporządzenie sprawozdania finansowego. Aby tak się jednak stało niezbędny jest odpowiedni zapis w umowie.

Jeśli jesteś na etapie zakładania spółki czy pisania umowy spółki lub posiadasz już spółkę i potrzebujesz pomocy przy jej prowadzeniu, odezwij się do nas! Razem sprawimy, że prowadzenie Twojego biznesu stanie się łatwe i przyjemne!